11 oktober 2011 - Jan Kees de Jager lijkt wel zo'n louche autohandelaar: tekent u alvast maar even hier, zo zegt hij steeds tegen de Tweede Kamer, u kunt later altijd nog definitief beslissen. Vorige week vroeg hij de Kamer instemming met verhoging van het plafond (voor Nederland) van het Europese noodfonds naar 100 miljard euro, en met een sterke uitbreiding van het takenpakket, maar, zo zei hij er geruststellend bij: zolang de guidelines nog niet bekend zijn er er nog niets aan de hand. Die guidelines worden dan later weer voorgelegd aan het Parlement. Eerder had hij al soortgelijke constructies bedacht.
Niemand die het weet
De Kamer heeft vorige week ingestemd met de verhoging van het Nederlandse garantieplafond en herziening van het takenpakket. Met het geld kunnen de bestuurders van het noodfonds straks niet alleen landen die in de problemen zijn gekomen redden, zoals nu, ook kunnen ze 'preventief'' leningen aan landen geven, kunnen ze er banken mee redden en staatsobligaties mee kopen. Heel veel is nog onduidelijk. Wie zijn die bestuurders? Welke criteria worden daarbij gehanteerd? Zoiets wellicht: 'Oh help, de rente van Portugal stijgt met een basispunt. Snel we moeten obligaties gaan opkopen, anders zakt Portugal door het ijs.' Doet het IMF mee aan de Sinterklaas-spelletjes? Niemand die het weet. Het Duitse Parlement heeft bedongen dat het in moet stemmen met grote beslissingen van de bestuuders van dit fonds, maar het Nederlandse Parlement is al tevreden als het zo'n beetje op de hoogte wordt gehouden.
Onderste steen
Denkt u dat De Jager wel weet waar hij het over heeft? Hij heeft geen idee, ondanks alle ingewikkelde termen en redeneringen waarmee hij zijn betogen doorspekt. De Jager zelf gaf vorige week voor het eerst enkele keren ook toe dat er heel veel losse eindjes aan de plannen zitten. Of beter gezegd: er zijn alleen nog maar losse eindjes. "De precieze vorm en omvang zijn nog niet bekend". "Die worden technisch nog uitgewerkt". Dat soort zinnen waren standaard in zijn repertoire. En hij zei voor het eerst enkele keren dat de risico's van de operatie groot zijn, terwijl hij eerder altijd zei dat we ons geld toch wel zullen terugkrijgen. Toch stemde de Kamer dus in met de verhoging van het plafond en de uitbreiding van het pakket. Absurd. Als het budget voor het Persoonsgebonden budget met enkele miljoenen verlaagd wordt moet de onderste steen boven, maar als er honderd miljard aan Europa overgemaakt moet worden stemt de meerderheid van de Kamer zomaar in: want Europa is oh zo belangrijk.
Unanimiteit
Is unanimiteit vereist bij beslissingen over inzet van het noodfonds? De Jager was er onduidelijk over. Waarschijnlijk gaan net als bij de Europese Centrale Bank de Zuid-Europese landen de macht overnemen, waarna we helemaal niets meer te zeggen hebben over ons eigen geld. Klein lichtpuntje: gelukkig was het takenpakket deze week niet al uitgebreid, anders hadden we met zijn allen kunnen meebetalen aan de redding van Dexia. Maar Dexia zal ongetwijfeld niet de laatste bank zijn die dreigt om te vallen. Het probleem met die ECB werd vorige week in volle omvang duidelijk: we hebben die ECB op zo groot mogelijk afstand geplaatst, met als reden dat die bank onafhankelijk kan zijn. Nederland en Duitsland waren daar altijd sterk voorstander van. Maar nu keert zich dat principe tegen ons. Want de bank eigent zich allerlei nieuwe taken toe, die heel erg destabiliserend voor het financiële stelsel zijn. Nu stelt De Jager steeds: 'Tsja: de ECB is onafhankelijk, we hebben er niets over te zeggen.' Nood breekt de wet echter: grijp in bij de ECB!
Monopoliegeld
De totale omvang van het noodfonds is nu 440 miljard euro; dat is het geld wat uitgeleend kan worden. Even wekte De Jager de indruk dat hij tegen verder uitbreiding is van het fonds. Hij zei een tijdje geleden dat de goede kredietwaardigheid van Nederland dan onder druk zou komen te staan. Dat was de eerste verstandige opmerking in lange tijd. Vorige week nam hij die woorden echter weer terug, waaruit mogelijk blijkt dat het ministerie van Financiën zo'n uitbreiding nu wel serieus overweegt. En dat terwijl de risico's voor Nederland nu al gigantisch zijn. Nederland stelt zich garant voor 100 miljard euro. 100 MILJARD EURO. Hallo, wordt wakker Kamerleden. Dat is ongeveer een zesde van ons inkomen, ofwel: 6000 euro per persoon, en 15000 euro per huishouden. En dat nog naast alle andere steunoperaties die we opgezet hebben en op zullen gaan zetten.
Geen monopoliegeld
Soms lijkt het alsof Kamerleden niet beseffen dat het om echt geld gaat en niet om monopoliegeld. Vooral Ronald Plaskerk van de PVDA lijkt werkelijk geen idee te hebben waarover hij het heeft. Hij praat mooi maar hij ziet de ernst van de situatie niet omdat politiek voor hem in essentie een spelletje is. Hij is steeds maar bezig met wat andere partijen vinden, en dat dat heel erg verkeerd is, in plaats van dat hij zich zelf over de problematiek buigt. Hij stelt steeds dezelfde vragen aan die andere partijen, met als doel om ze te kunnen 'vangen', alsof het er nu om gaat om puntjes te scoren voor de verkiezingen. Ongelooflijk kinderachtig. Het is geen monopoliegeld, het is echt geld. En de kans is echt groot dat we het geld kwijt zullen zijn, want de leningen zullen waarschijnlijk verstrekt gaan worden. ('Help, de rente stijgt met een basispunt') En we zullen dat geld alleen terugkrijgen als het stelsel niet door zijn hoeven zakt en de economieën van alle Europese landen vanaf nu een stabiel en consistent groeipad omhoog inslaan. Ha, grapje.
Geen plan B
Mogelijk werkt het ministerie samen met de Duitsers en de Finnen aan een plan B, waarbij de kredietverlening aan Griekenland wordt stopgezet. Dat zou mooi zijn. Dat De Jager alleen doet alsof hij een louche autohandelaar is, maar dat hij ondertussen werkt aan een echt plan en dat hij samen met collega's tijd aan het kopen is. Grondige herstructurering van de Griekse schulden is nodig en een exit van Griekenland uit de eurozone zou het beste zijn. Probleem is dat politici dan voorlopig het beste niets kunnen doen. Griekenland zal dan ergens in november niet meer aan de verplichtingen kunnen voldoen en pas dan zal de private sector zich gedwongen voelen om met de Grieken om de tafel te gaan zitten om de schulden grondig te gaan herstructureren. De overheden moeten aan de zijlijn blijven staan, want anders zal er toch weer een hoop belastinggeld verspild worden. De obligatie- en aandeelhouders van de banken moeten nu als eerste gaan bloeden. En pas dan zullen de bankbestuurders echt hun best gaan doen om hun banken te gaan redden. Maar aangezien politici denken dat het niet geaccepteerd wordt als ze niets doen zullen ze daar niet voor kiezen. Ze willen iets doen, en dat de problemen daarmee alleen maar groter worden is een bijzaak.
Miskleun Lagerde
Daarbij is ook de rol van het IMF met de komst van Christine Lagarde dubieus geworden. Wat een miskleun is dat geweest! Het eerste wat ze deed was Nederland en Duitsland oproepen om niet te gaan bezuinigen, terwijl uit de hand lopende overheidstekorten de oorzaak van alle problemen zijn. Het is heel goed mogelijk dat deze Lagarde haar onderhandelaars in Griekenland dwingt om akkoord te gaan met wat Griekenland dan ook voorstelt, ook al haalt het land de eerder afgesproken doelstellingen bij lange na niet. De volgende tranche van 8 miljard euro wordt dan uitbetaald, terwijl het IMF vroeger daarmee nooit akkoord zou zijn gegaan. (Een mens begint bijna te geloven dat het kamermeisje dat Dominique Strauss-Kahn ten val bracht door de Grieken naar zijn hotelkamer is gestuurd.) En wat daar aan vast zit: zo bleek vorige week: ook het tweede reddingspakket, wat op 21 juni met veel geharrewar tot stand kwam, treedt dan min of meer in werking. Van kwaad tot erger dus. Ik zie De Jager al weer naar de Kamer komen. 'Wilt u daar vast even het kruisje zetten? Maar wees gerust, u kunt altijd nog terug. Dit is nog geen definitieve instemming.' Ja, ja.
Jurgen Sweegers
Copyright © Echtwaarnieuws.nl
