11 september 2011 - Eurofielen grijpen de huidige monetaire crisis aan om te pleiten voor méér Europa. Dat doen ze heel subtiel. De huidige problemen zijn te wijten aan het gebrek aan politieke eenheid in Europa. En, daar komt ie: EEN MUNTUNIE KAN NIET BESTAAN ZONDER POLITIEKE UNIE. 'Hè, hè, begrijp dat dan, we hebben het toch altijd gezegd, dat spreekt toch vanzelf, hoe stom kun je zijn dat je dat niet begrijpt?', zo is een beetje de teneur van de opmerkingen van veel journalisten, hoogleraren economie en andere D66-ers. Jammer dat het onzin is. Een muntunie kan heel goed zonder politieke unie. Er zijn er zat van in de wereld.
Terug in hok
Nederland en Duitsland vormden een soort muntunie, voor de komst van de euro. Talrijke naties hebben hun munt aan de dollar gekoppeld. Dat gebied vormt ook een muntunie. Dat hoeft geen enkel probleem te zijn, ook al is er geen enkele vorm van politieke unie. Als bepaalde landen in dat gebied er financieel een zooitje van maken, krijgen ze ze rekening gepresenteerd. De rente voor leningen aan dat land zal flink stijgen. De rente in de andere landen zal niet stijgen. Die hogere rente zal, als het goed is, die landen terug in het gareel duwen. Of ze ontsporen volledig. De andere landen hoeven daar niet van te lijden, behalve wellicht in de vorm van wat minder export naar dat land. Een muntunie betekent niet dat de rentes in al de leden van die unie gelijk is.
Boete-doening
Nu zeggen Arjo Klamer, hoogleraren economie en Tweede Kamerlid Wouter Koolmees van D66 vast dat Europa niet slechts een muntunie is, maar een monetaire unie. Er wordt één monetaire beleid gevoerd, namelijk door de ECB. Klopt. Dit hoeft echter nog steeds niet te betekenen dat politieke eenheid noodzakelijk is omdat anders hel en verdoemenis uitbreekt. De ECB heeft als enige echte taak het onder controle houden van de inflatie. Daarvoor heeft ze wat instrumenten zoals het bepalen van korte rentes. Het is in zekere zin een nadeel dat die voor heel Europa hetzelfde zijn, maar een groot nadeel is dat niet. Lange rentes kunnen nog steeds uit elkaar lopen en ze doen dat ook, zoals we zien. De rentes voor staatsleningen van Griekenland en Portugal vliegen de hoogte in en terecht en die voor Nederland en Duitsland blijven laag. Het marktmechanisme werkt nog steeds perfect. De knoflooklanden moeten boeten.
Euro
Een dalende euro is ook geen reden om in te grijpen en nu voor een politieke unie te gaan pleiten. De koers van de euro doet er niet zoveel toe. Als politici het marktmechanisme laten werken dan is dit trouwens ook de beste remedie tegen een dalende euro. Daar kan geen reddingspakket tegenop. Maar politici zouden zich überhaupt niet zo druk moeten maken om die koers van de euro. Een dalende euro is goed voor de export, zo moeten ze maar denken.
In de economie moet je niet lief zijn tenzij je er beter van wordt
Problemen ontstaan er pas als we besluiten om elkaar te gaan helpen en helemaal als we besluiten om dat koste wat het kost te gaan doen, zoals nu. Want dan leveren sterke landen met verantwoorde regeringen zich over aan prutslanden als Griekenland. 'We gaan jullie overeind houden, daar kun je op rekenen. Klein nadeel: we hebben geen enkele controle over het beleid van jullie land, en jullie betalingsmoraal en die is waardeloos, dat weten we.' Dat is dus net zoiets als het overeind houden van Saab, koste wat het kost. Een hopeloze zaak, een bodemloze put, onbegonnen werk en wat dies meer zij. In de economie moet je elkaar niet helpen, tenzij je er zelf beter van wordt. Een van de meest kwalijke en oneconomische opmerkingen van het afgelopen jaar was die van oud-president van DNB Noud Wellink dat we solidair moeten zijn met de Grieken.
Het einde van Nederland as we know it
"Ha", hoor je de verweesde eurofielen al zeggen: "Zie je wel: meer politieke eenheid is nodig, want dan hebben we wel die controle over het Griekse beleid." Eén minister van Financiën dus en dan ook één minister van Onderwijs en Zorg en Defensie, etc, want al die ministers, geloof het of niet, geven geld uit (die van Financiën juist niet overigens). Het klopt dat Griekenland dan beter in de tang te houden is. Maar beseffen die lui eigenlijk wel wat ze zeggen? Alle, niet slechts een beetje, maar alle soevereiniteit moeten we dan overdragen aan Brussel. En wat krijgen we er voor in de plaats: een hoop bureaucratie, gigantische belastingen, een transferunie vanjewelste, niets meer te zeggen over je eigen land, een hoop wezenloze ideologisch gemotiveerde prietpret-wetgeving, een hoop corrupte bestuurders uit Zuid-Europa, een grote eenheidsworst in alles, etc. Oftewel: het einde van Nederland as we know it.
Democratisch tekort
Moeten we niet willen met zijn allen. En dat willen we ook niet; D66-ers en PVDA-meelopers beseffen niet helemaal wat ze allemaal aan het kakelen zijn. En voor dat je het weet is het zo ver, want de grote landen ruiken natuurlijk hun kans. Er zit zeker wat in het verhaal van de Belgische oud-premier Guy Verhofstadt, die laatst bij Zomergasten zei dat er een groot gebrek aan democratisch gehalte is in Europa en dat dat het werkelijke probleem is (culminerend in de theekransjes van 'Merkozy'). Voordat er soevereiniteit opgegeven wordt zou eerst dat democratisch tekort moeten worden opgelost: dus de echte macht moet naar de Europese Commissie en naar het Parlement en de raad van ministers moet koffers pakken en het licht uitdoen (vindt Verhofstadt dus). Dat klinkt al beter dan al die D66-ideaaltjes over één Europa waar ook Pechtold voor op het spreekgestoelte klimt zo gauw die de kans krijgt (redenering: 'we exporteren veel naar eurolanden en niet hoeven wisselen op vakantie is heel handig, dus de euro moet blijven, dus we moeten onze soevereiniteit inleveren'). Maar Verhofstadt gaat voorbij aan de onderliggende vraag: willen we één Europa?
Niets doen is het beste
Nee. Beter is het om wat meer afstand tot elkaar te nemen en het aan landen zelf over te laten hun eigen problemen op te lossen. Dat klinkt als 'aan hun lot overlaten' maar het kan ook worden gezien als landen in staat stellen een eigen koers te varen en van fouten te leren. Geen Europese Superstaat, maar een eenheid in verscheidenheid. Het gebrek aan eenheid is geen tekortkoming van het huidige Europa, maar juist de kracht. Al die meningen, al die visies en oplossingen die geënt zijn op de eigen regionale omstandigheden, het leidt tot een soort optimum, omdat iedereen ergens wel aan bod komt. Maar: HET ALTERNATIEF VOOR EEN POLITIEKE EENHEID IS NOG VEEL EN VEEL ERGER, zeggen de eurofielen nu in koor, zoals ze al zo'n honderdduizend keer in koor hebben gezegd (net als de dominee en Al Gore dreigen ze met hel en verdoemenis als de meute niet luistert). Nee dus. Zo'n Europese Superstaat is uiteindelijk veel erger dan een crisisje in de periferie van Europa nu. Daarnaast geldt dat in een superstaat slechts één man het hoeft te verprutsen en de gevolgen zijn gigantisch, zoals Obama in de Verenigde Staten nu.
Niets doen is voorlopig het beste
Griekenland hoeft niet uit de euro gezet te worden, we moeten gewoon niets doen. Laat de markt zijn werk doen. Griekenland kan de schulden niet herfinancieren, ze zullen geen geld meer uit kunnen geven (prima) en ook hun bestaande leningen niet meer kunnen afbetalen, westerse banken komen in problemen (prima, hadden ze maar beter moeten nadenken toen ze die leningen verschaften), etc. etc. Uiteindelijk komt alles wel weer op zijn pootjes terecht. Schuldeisers en schuldenaar zullen zelf om tafel gaan zitten, daar hoeven de overheden (belastingbetalers) niet bij betrokken te zijn. ('Vrijwillige bijdrage', hoe halen ze het in hun hoofd!). Misschien valt er een bank om. Kan zijn. Het omvallen van Lehman Brothers is ook het beste geweest wat ons is overkomen. (En Saab moet nu eindelijk ook maar eens failliet.) Griekenland kan eventueel zelf beslissen om uit de euro te stappen, we kunnen ze daarbij helpen (graag of niet), zonder dat dat met financiële hulp gepaard gaat. Leningen aan Griekenland moeten dan in drachmes genomineerd worden. En de ECB moet tot de orde geroepen worden: inflatie en deflatie-bestrijding, verder niets.
Eind goed, al goed
Niets doen, het is bijna niet mogelijk voor politici, maar het is het beste. Wel moeten alle lidstaten als de wiedeweerga hun begrotingen op orde brengen, maar dat spreekt voor zich. Dat moet altijd onder alle omstandigheden gebeuren. Maar dat waren we eventjes met zijn allen vergeten. En dit is het enige echte probleem. Niets meer en niets minder. Wat kan economie eigenlijk toch verdomd simpel zijn. Daar heb je eigenlijk geen hoogleraren voor nodig. Een beetje boerenverstand is meer dan genoeg.
Jurgen Sweegers
Copyright © Echtwaarnieuws.nl
