16 februari 2011 - De eerste president van de ECB Wim Duisenberg is waarschijnlijk de enige goede president die de ECB gehad heeft en ooit zal hebben. Duisenberg was in staat om met zijn bank een onafhankelijk monetair beleid te voeren, en weerstand te bieden aan de politieke bemoeienis van, meestal, linkse politici. Zijn opvolger Jean-Claude Trichet heeft het geprobeerd maar is langzaam verstrikt geraakt in de politieke discussie over het beleid van de bank en was laatst zelfs een keer 'woedend' op politici. Nu zijn vertrek aanstaande is lijkt de bank een speelbal te worden van Zuid-Europese politici die maar zoveel mogelijk geld in de economie willen pompen.
Grote politieke gebeuren
Trichet kon meegezogen worden omdat hij een Fransman is en omdat Fransen net als alle andere Zuid-Europeanen vinden dat alle instellingen onderdeel zijn van het grote politiek gebeuren en er niet zoiets als een onafhankelijk instituut bestaat. Duitsers en Nederlanders realiseren zich over het algemeen dat het goed is om de inflatie in de hand te houden en dat het ook goed is om dit over te laten aan een onafhankelijk instituut omdat de verleiding voor politici te groot is om de geldpersen te laten draaien. Er was een goede kandidaat als opvolger van Trichet, de Duitse bankpresident Axel Weber, maar die schijnt te zijn afgehaakt. Naar verluidt wil die niets meer met de bank te maken hebben en dat is een veeg teken. Er schijnt nu zelfs een Italiaanse kandidaat te zijn.
Bank is verloren
Het betekent waarschijnlijk dat de bank min of meer verloren is. Ze wordt een speelbal van Europese politici en dat betekent dat het beleid geënt zal zijn op de wensen van Zuid-Europese politici. Die zijn nu eenmaal veel gehaaider dan wij zijn en ze spelen de 'zieligheidstroef'. 'Wij zijn zielig en jullie moeten ons helpen anders gaan wij heel vervelend doen'. Dat betekent in concreto een ruimhartig monetair beleid. De korte rente wordt laag gehouden om de economie te stimuleren en de bank blijft doorgaan met het opkopen van staatsobligaties van landen die hun begrotingstekort hebben laten oplopen. Omdat de reële economie niet echt sterk opveert leidt dit tot inflatie, of in ieder geval inflatieverwachtingen. De lange rente voor landen als Nederland en Duitsland is om die reden al flink opgelopen de laatste maanden.
Omgekeerde wereld
De Nederlandse en Duitse overheid (lees: belastingbetaler) moeten daardoor een hogere rente betalen voor het lenen van geld dan ze anders hadden moeten doen. Mensen die geld verschaffen voor de lange termijn zijn namelijk heel gevoelig voor inflatie, dat holt de waarde van het bezit uit. Dat is echter niet het grootste probleem. Het grootste probleem is dat slechte economische prestaties beloond worden. Zuid-Europese landen betalen een lagere rente, want de ECB koopt hun staatsleningen op, waardoor de koers gesteund blijft en de rente laag. Het is echter niet voor niets dat de rente die de Zuid-Europese landen eigenlijk in de markt hadden moeten betalen zo hoog is. Er is echt een risico. En helemaal als de rente relatief laag blijft kunnen de Zuid-Europese landen alleen maar doorgaan met potverteren, waardoor het risico alleen maar hoger wordt. ECB verergert dus de situatie.
Merkel is de weg kwijt
En als het echt misgaat? Dan is er het Europese noodfonds, dat nu in de maak is. Dan vloeit er ook nog eens zuur verdiend belastinggeld van Nederland en Duitsland naar Zuid-Europa. Twee keer genaaid. Deze perverse economische prikkels zullen op termijn veel negatieve effecten hebben voor Europa als geheel. De Noordwest-Europese landen zuchten onder de last om Zuid-Europese landen op de been te houden en die Zuid-Europese landen hebben geen enkele prikkel om zich nu eens echt aan te passen. Natuurlijk, het uitblijven van een ineenstorting van de economie van Portugal heeft ook voordelen voor Nederland maar het is de vraag of die voordelen op lange termijn nog opwegen tegen de nadelen. Het is ook onbegrijpelijk dat Nederlandse en Duitse bewindslieden hun rug niet recht houden en niet bedanken voor de eer om een Europees noodfonds in te stellen. Wat dat betreft lijkt de Duitse bondskanselier Angela Merkel de laatste tijd ook een beetje de weg kwijt.
Jurgen Sweegers
Copyright © Echtwaarnieuws.nl
