18 oktober 2010 – Het huidige beleid van centrale banken is extreem schadelijk voor de economie op lange termijn. Het houdt de huidige economie zo’n beetje op de been maar het voorkomt dat dat er echt herstel kan gaan intreden. Door de lage rente die er het gevolg van is, worden overheden niet echt gedwongen om te bezuinigen, is de opbrengst van spaartegoeden minimaal, maar zijn banken wel in staat om flinke winsten te behalen, geld dat veelal in inhalige zakken van bonusgraaiers verdwijnt, en krijgen nieuwe bedrijven, die in tegenstelling tot veel bestaande bedrijven wel goed presteren, geen kans.
Lage rente
Centrale banken pompen geld in de economie. Dat doen ze door staatsobligaties op te kopen, die vervolgens min of meer uit de roulatie worden genomen. De staatsobligaties hoeven daardoor bij wijze van spreken niet gekocht te worden door particulieren of instituten, die daardoor het geld in de zak kunnen houden. Door die toevloed aan geld blijft de rente laag. De rente is immers de prijs van geld (als je naar de bank gaat om geld te lenen betaal je daarover rente als prijs). En als er ergens te veel van is, dan is de prijs laag.
Niet meer, niet minder
De bedoeling is dat bedrijven en particulieren dit geld gaan uitgeven, maar dat gaat niet gebeuren. Bedrijven zien geen investeringsmogelijkheden en zijn bovendien bang dat de consument aan hun huisjes voorbij gaat. En die angst is terecht. We houden als consument niet echt de hand op de knip, maar we laten het geld ook niet rollen. We houden het bestaande uitgave-patroon zo’n beetje in stand. Geld blijft op de rekening staan en extra geld wordt daaraan toegevoegd. Het is dus eigenlijk ook niet zo dat er extra geld in de economie gepompt wordt door het monetaire beleid. Het enige wat er gebeurt is dat er geld op de rekeningen blijft staan, waar anders staatsobligaties van zouden zijn gekocht, maar dit geld wordt ook niet aangewend.
Land van de stilstaande zon
Het is een beetje het Japanse scenario; de regering van dat land kondigt al tientallen jaren het ene stimuleringspakket na het andere aan, zonder dat het ook maar een zier helpt. Op een gegeven moment werkt het medicijn niet meer. Ook ons land dreigt een grote stroperige soep te worden van bedrijven en belangengroepen die elkaar overeind houden en die de weg naar politici met hun eeuwige subsidies goed weten te vinden. De invloed van de politiek op de centrale banken wordt steeds groter. De Franse president van de ECB Trichet is daar bijvoorbeeld veel gevoeliger voor dan zijn steengoede voorganger Wim Duisenberg, iets waarvoor al gevreesd werd bij zijn aantreden (hij is ten slotte Frans). Politici pleiten over het algemeen voor stimulering van de economie omdat het aantal jaren dat dit de economie op de been houdt, ongeveer overeenkomt met de periode tot de volgende verkiezingen.
Geloof analisten niet
Bankiers roepen in kranten dat de inflatie gaat stijgen als gevolg van de stimuleringsmaatregelen. Deze verhalen moet u niet geloven. Die bankiers hebben er belang bij dat u in aandelen stapt en praten die koersen daarom omhoog, net zoals ze jaren lang met de olieprijs hebben gedaan. Op korte termijn zullen die koersen mogelijk inderdaad gaan stijgen omdat het geroeptoeter een selffulfilling prophecy wordt, maar die specialisten hebben al lang het moment bedacht dat ze massaal zullen uitstappen om hun winsten te verzilveren. En u bent dan te laat. Inflatie stijgt niet omdat mensen en bedrijven het extra geld niet uitgeven.
Rente moet omhoog
Inflatie is niet het probleem. De lage rente wel. Het zou goed zijn als die omhoog gaat. Dit levert extra inkomsten over de spaartegoeden op voor particulieren en die zouden daar echt mee geholpen zijn. Dit zou een echte stimulans zijn voor de economie. Nu blijft dat geld hangen bij banken, want die kunnen nog steeds veel geld vragen voor hypotheken en dergelijke, terwijl ze nauwelijks een vergoeding over spaartegoeden hoeven af te leveren. En wat de banken met al dat geld doen, dat weten we ondertussen wel. Niet veel goeds. Daarnaast is het zo dat een hogere rente goed zou zijn voor de broodnodige sanering van de overheidsfinanciën. Overheden zijn nu niet echt gemotiveerd om te bezuinigen omdat ze bijna gratis kunnen lenen. En dat doen ze ook massaal.
Zinloze overheidsuitgaven
Sanering van overheidsfinanciën is goed omdat overheidsuitgaven extreem onproductief zijn en omdat het geld dan in de portemonnee van de burger blijft die er veel beter raad mee weet. De meeste uitgaven van de overheid zijn vrij zinloos: het zoveelste paadje in het bos waar niemand op zit te wachten. Daarnaast mislukken grote projecten vaker wel dan niet, terwijl bedrijven die verantwoordelijk zijn voor die mislukkingen, of slecht uitgevoerde projecten, wel worden betaald. De overheid houdt daarmee ook bedrijven op de been, die eigenlijk al lang het loodje hadden moeten leggen of die in ieder geval flink gesaneerd hadden moeten worden omdat ze ondermaats presteren. De belastingverlaging die doorgevoerd kan worden als overheden echt flink bezuinigen is ook een echte stimulans. De burger houdt dan netto elke maand meer over. En die burger is veel kritischer bij het doen van uitgaven dan de overheid die zegt: 'leg maar een weg aan, zie maar wanneer je klaar bent, maar houd wel netjes de uren bij alstublieft'.
Lichte recessie
Stoppen dus met die monetaire stimulering. Bij een stijgende rente zal er meer bezuinigd moeten worden. Dat zal mogelijk in eerste instantie tot een lichte recessie leiden, maar dat is niet erg, want zo'n recessie snijdt het dor hout weg. Dor hout, dat zijn in dit geval al die matig presterende bedrijven, wier producten we maar blijven kopen omdat er zo weinig keus is en de bedrijven die door de overheid op de been worden gehouden (met name ICT- en bouwbedrijven en onderzoeks- en consultancy-organisaties). De recessie zal niet diep zijn, want de consument zal niet drastisch op de rem trappen als er een paar mensen bij BAM ontslagen worden. En hogere rentes leiden dus tot extra inkomsten over de spaartegoeden, evenals een verminderde belastingterreur. En daarnaast is er ruimte voor de opkomst van nieuwe bedrijven die producten en diensten gaan aanbieden die we echt willen hebben en die ons weten te verleiden om weer eens ongeremd de portemonnee te trekken en dat zou de economie pas echt uit het slop halen.
Jurgen Sweegers
Copyright © Echtwaarnieuws.nl
